azcamur gönderdi: "

Uzaktan serin bir sabah yeli yüzünü yaladı. Güneş , Torosların sırtlarından Sini Çayı’nın kuytularına doğru akıyordu. Uzaktan birkaç kuşun “ciki ciki” sesleri duyuldu. Yusuf Emmi, üzerine bindiği eşeğinin başını çaya doğru çevirdi. Bir kışı hastalıkla boğuşarak geçirmişti. Çocukları, “ha öldü ha ölecek” diyerek günlerce başını beklemişti. Ama gene bahara, nevruza ulaşabilmişti şükür. Doğanın yeni bir gelin gibi donanışına tanık olmanın mutluluğunu yaşıyordu.

Çayın kenarında durdu. Yüzüne birkaç damla su çaldı. Elini yıkadıkta sonra da birkaç avuç suyu, tadını derinden duyumsayarak içti. Geriden, karşı köyün bükecinden ayak sesleri geldi kulağına . Kafasını kaldırdı, baktı .Atlarına, eşeklerine binmiş komşu köylüleri de kendisi gibi yola koyulmuşlar, neşeyle söyleşerek ziyaret yönüne doğru ilerliyorlardı. Onlarda yönlerini çayın kıyısına çevirdiler. İçlerinden birisi, kendisini tanıdı:
-Hooynn Yusuf Emmi, sen misin? Selamın aleyküm.
Yusuf Emmi, geleni tanımaya çalıştı. Gözleri ısırıyordu.
-Yeğenim sen Uzun İbram’ın oğlu İrecep değil misin?

Uzun İbram, onun çocukluk arkadaşıydı. Askere de birlikte girmişlerdi. Düğünleri de bir hafta arayla aynı yaz yapılmıştı. Recep, çayı geçerek Yusuf Emminin yanına geldi. Elini öptü.
-Emmi, hasta olduğunu duyduk ama ziyaretine gelemedik. Babam da çok istediydi yanına varmayı ama işte... Bir hafta içinde göçtü, gitti...

Yusuf Emmi, sendeler gibi oldu. Bastonuna dayandı. Ses, boğazından gırçıllanarak çıkıyordu. Sanki arkasında bir dağ, bir sırt erimiş, çöküp gitmişti. Recep’e döndü:
-Yeğenim, ben başımın derdindeydim, hiç haberim olmadı. Herhalım, çocuklar da üzülmesin diye bana aksettirmediler. Allah rahmet eylesin, cennette kavuşuruz inşallah.” dedi. Siz de Tekedüzü’ne mi gidersiniz?
-Öyle emmi, bugün Sultannavrız; hem ulularımızın mezarını ziyaret edcez, hem de navrızı kutlayacaz. Sen tek mi çıktın yola. Senin çocuklar, sizin köylüler nerede?
-Ah yeğenim, onlar iş güç sahabı. Önce seraya, mala, davara bakacaklar ki ondan sonra sıra töreye, geleneğe gelsin. Yeğenim yavaş yavaş biz de şeherli oluyok. Ben özlemişim epeydir kırlara, yollara çıkmayı. Onları uyandırmadan alaca karanlıkta eski yoldaşım Candar ile yola koyuldum. Bu yıl dağın, taşın yeniden gelin gibi donanışını görmek, beni daha bir diriltti. Yatağa teslim ettiğim zamanı geri toplamaya çalışıyom.Ağır ağır, ottan çiçekten toplaya toplaya çıkıyom. Bizimkiler kuşluğa doğru tomofille gelirler.

Yola birlikte devam ettiler. Önden bir genç bir neşeli ses saldı ortalığa:
“Ezel bahar olmayınca
Kırmızı gül bitmez imiş
Kırmızı gül bitmeyince
Dertli bülbül ötmez imiş

Bülbül havastı ötmeye
Sarılıp gülle yatmaya
Bahçıvan gülü satmaya
Gül gadrini bilmez imiş.” (1)

Yusuf Emmi gençlik günlerini anıladı. Dedi, şimdi bu gence genç bir kız sesi cuvap vermeli. Çok geçmedi, ortalardan bir kız sesi yükseldi:
”Diken arasında bir gül açıldı
Bülbülüm bahçene ötmeye geldim
Bezirgânım, yüküm gevher, satarım
Ali pazarına dökmeğe geldim.

Bacım vermeyince yüküm satılmaz
Gevherin hasına hile katılmaz
İnkâr toru ile şahin tutulmaz
Bir gerçek toruna düşmeğe geldim.” (2)

Türküler Yusuf Emmiyi daha bir dinçleştirmiş, gençleştirmişti. Sanki altmış yıl öncesinde yaşıyor gibiydi. Durdu birden. Yüreğinde bir yara açıldı. Altı yıl önce yitirdiği sevdiğini, eşini, gülünü düşündü. Bir zamanlar bu yollarda birbirlerine dayanarak, acıya, kahıra direnerek birlikte yürüdüğü Hürü’sünün yarası hâlâ kanıyordu. Acısını ve yaşamanın mutluluğunu dışa vurmak istiyordu. İlerilerde söylenen bir türkü bitince kapıp koyverdi sesini:
“Sultan Suyu gibi çağlayıp akma
Durulur gam yeme divane gönül
Er başında duman, dağ başında kış
Erilir, gam yeme divane gönül

Bizden selâm söylen dosta gidene
Yuf yalancıya da, lânet nâdana
Bunca düşman ardımızdan yeltene
Yorulur, gam yeme divane gönül.” (3)

Yusuf Emminin gökle yer arasında çınlayan sesi, herkesin yüzüne bir umut ve mutluluk ışığı kondurmuştu. Gençler,
-Varol emmi! Gönlümüzü yeşerttin! diyerek gönlünü okşadılar Yusuf Emminin.

Sonunda Tekedüzü’ne ulaşıldı. Bu arada, sağdan soldan vızırt vızırt gelen otomobiller yetişmişti kendilerine. Hemen kadınlar ocak yerini ayarladılar. Gençlerin kimisi odun kırdı, kimisi davarları boğazlayıp yüzmeye başladı. Bir kısım kadınlar ekmek, bazlama, börek açmak üzere hamur yoğurmaya başladı. Yaşlılar, mezarları ziyarete başladı. Her mezarın başında ellerini kaldırıp dualar okudular. Mezarların üstündeki, kenarındaki yabani otları temizlediler.

Tekedüzü’nde yoğun bir çalışma temposu başlamıştı. Yeni gelenler de kendilerine uygun yerler bulup yaygılarını yayıyor, yemek için hazırlığa geçiyorlardı. Kimi davar, kimi tavuk, kimi horoz boğazlıyordu. Az sonra kazanlardan gelen yemek kokuları Tekedüzü’nü sardı. Sultannevruz kutlamalarına gelen konuklar da vardı. Aileler, onları aralarında bölüştüler. Sofralarına davet ettiler.

Yusuf Emminin oğulları, kızları, gelinleri, damatları da otomobillerle gelmişlerdi. Torunlar, hemen dedelerini aramaya giriştiler. Onu, gözleri yaşlı Hürü Ninelerinin mezarı başına çökmüş buldular. Anılara ve acılara gömülen Yusuf Emmi, torunları gelince canlandı, dirildi. Otlayan Candar’ı yularından çekerek, torunlarıyla birlikte çocuklarının kondukları ulu bir çamın dibine oturdu. Sırtını ağaca yasladı. Gelinlerden biri hemen yastık yetiştirdi. Kızı, yeni çalkanmış bir ayran getirdi. Yusuf Emmi, acının gölgesinde, mutluluğun kanatlarında çevresindeki yoğun faaliyeti izledi. Eski dostları, ahbapları onu ziyarete, halını, hatırını sormaya geldiler. Kendi taydaşlarıyla eski Nevruz şenliklerinden, eski günlerden uzun uzun söz ettiler.

Bir aralık gençler yanaştı yamacına. Ondan bu geleneğin kökü üzerine, Sultannevruz geleneğinin anlamıyla ilgili sorular sordular. Hiç üşenmeden onlara yetmiş üç yılın birikimini aktardı. Bir ara oğlu,
-Gençler, babam hastalığı yeni atlattı, onu fazla yormayın, diyecek oldu. Yusuf Emmi,
-Yok, ilişme gençlere Ali; bırak tüm bildiklerimi onlara aktarayım. Aktarayım ki barışın ve sevginin buluştuğu bu güzel gelenek daha yüzyıllarca sürsün, sürmesi gerek, dedi.

Gün, yavaş yavaş dağlar ardına çekilmeye durdu. Dönüş hazırlıkları başladı. Yaygılar toplandı, sarıldı. Kap, kazan, eşyalar, yaygılar atlara, arabalara, otomobillere yerleştirildi.

Yusuf Emmi:
Ben Candar’la yavaş yavaş gideyim, siz gelirsiniz, dediyse de çocukları:
-Baba, karanlığa kalırsın, bugün çok da yoruldun. Candar’ı komşulara katarız, sen bizimle gel, deyince daha fazla da direnemedi. Oğlunun otomobilinin önüne kuruldu.Yaşamanın, sevginin yoğun tadını yüreğinde hissetti.
-Yaşamak, ne güzel şey; hele böyle sevgiyle dolu dolu olursa... İnsan, sevdikleriyle aynı havayı solursa, yaşamak daha da doyumsuzlaşıyor, diye düşündü. Dudağından bir türkü, pınardan iki damla gibi dökülüverdi:
”Ekinler göğerdi yere yatıyor
Mor dağlarda çil keklikler ötüyor
Gene gün eridi güneş batıyor
Bulutlar başımdan ağıyor gülüm

Dal ucunda boz serçeler sevişir
Arılar çiçekte neler bölüşür
Bilmem bizim yollar nerde buluşur
Günler batıp batıp doğuyor gülüm.” (4)




ALİ ZİYA ÇAMUR

1.Aşık Daimi/Folklor ve Türkülerimiz - Mehmet Özbek, Ötüken Yayınları, İstanbul/1981, s. 491

2. Pir Sultan Abdal, Bütün Şiirleri-Cahit ÖZTELLİ, Milliyet Yayınları, İstanbul/1978, s. 24

3. Pir Sultan Abdal, Bütün Şiirleri-Cahit ÖZTELLİ, Milliyet Yayınları, İstanbul/1978, s. 275

4. Nem Alacak Felek Benim-Hasan TURAN, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları,Ankara/1997, s. 9

"